Czym jest grzyb reishi?

W Azji grzyb reishi (Ganoderma lucidum) jest stosowany w tradycyjnych, holistycznych praktykach od tysięcy lat. Jak to jednak bywa z dawną wiedzą, na Zachodzie potrzeba było sporo czasu, by stała się powszechnie znana.

Obecnie zainteresowanie grzybem reishi (i grzybami w ogóle) gwałtownie rośnie i nic nie wskazuje na to, by miało się to wkrótce zmienić. Mimo kontrowersji wokół tych organizmów wiele osób włącza je dziś do swojego holistycznego sposobu odżywiania i jest przekonanych o ich korzystnym działaniu.

Poniżej przyjrzymy się krótko historii grzyba reishi, omówimy jego najważniejsze odmiany, przeanalizujemy zawarte w nim związki i to, jak mogą one oddziaływać na organizm. Następnie opiszemy różne formy, w jakich występuje reishi (surowy grzyb i ekstrakt) oraz sposoby jego przyjmowania, aby ostatecznie pomóc ci wybrać najlepszy produkt z reishi dla twoich potrzeb!

Nalewka z grzybów reishi (Mushinto)

(4)

(4)

Nalewka z grzybów reishi (Mushinto)

Zobacz produkt

Czym jest grzyb reishi (Ganoderma lucidum)?

Grzyb reishi, nazywany po chińsku „lingzhi”, to porowaty grzyb nadrzewny z rodzaju Ganoderma. Ma kształt przypominający nerkę i w miarę dojrzewania przybiera coraz ciemniejszą barwę. W odróżnieniu od większości grzybów nie ma blaszek – zarodniki uwalnia przez drobne pory umieszczone na spodniej części kapelusza.

W naturze Ganoderma lucidum występuje rzadko. Rośnie u podstawy drzew liściastych, ze szczególnym upodobaniem do klonu. Spotyka się go jedynie na dwóch–trzech spośród każdych 10 000 drzew. Z tego względu reishi przeznaczony do celów handlowych zwykle uprawia się na kłodach z twardego drewna, trocinach lub zrębkach drzewnych.

Nazwa lingzhi tłumaczona jest często jako „grzyb nieśmiertelności”. Wzmianki o jego zastosowaniu w chińskich praktykach holistycznych sięgają co najmniej 2000 lat wstecz. Nie ma jednak całkowitej pewności, o który dokładnie gatunek chodzi, ponieważ pod tą nazwą mogło kryć się od 7 do 10 różnych grzybów używanych zamiennie. Przyjmuje się, że najprawdopodobniej chodzi o czerwony, najpowszechniej występujący szczep – choć równie dobrze mogły być to wszystkie z nich.

Jak wygląda grzyb reishi?

Istnieje kilka odmian grzyba reishi, z których najczęściej spotykana jest czerwona. Występują jednak także szczepy żółte, fioletowe i czarne. Choć wszystkie są do siebie zbliżone, różnią się między sobą pod pewnymi względami. Najważniejsze są stężenia poszczególnych fitochemikaliów, zwłaszcza triterpenów, które uznaje się za głównych „winowajców” potencjalnych właściwości reishi.

Jak smakuje grzyb reishi?

Surowe lub suszone grzyby reishi mają wyraźnie gorzki smak, dlatego tradycyjnie przyrządza się je w formie naparu. Obecnie reishi można również znaleźć w postaci kapsułek lub nalewek. Najbardziej gorzka jest zazwyczaj odmiana czerwona.

Gdzie rosną grzyby reishi?

Jak już wspomniano, grzyby reishi najchętniej wyrastają u podstawy drzew liściastych, szczególnie tych martwych lub obumierających.

Co ciekawe, środowisko, w jakim rosną, może znacząco wpływać na ich kształt. Okazy dziko rosnące zwykle tworzą duże, wachlarzowate kapelusze z krótkimi trzonami. Z kolei grzyby uprawiane komercyjnie – na trocinach lub wiórach drzewnych – mogą przypominać poroże: praktycznie nie wytwarzają kapelusza, a cała grzybnia to niemal wyłącznie skupisko trzonów.

Czy reishi jest adaptogenem?

Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, kogo zapytasz. Zgodnie ze stanowiskiem instytucji medycznych w UE pojęcie adaptogenu oficjalnie nie istnieje, a więc grzyb reishi nie może być formalnie uznany za adaptogenny. Zwolennicy koncepcji adaptogenów twierdzą jednak, że reishi wykazuje wiele cech typowych dla tej grupy substancji.

Warto samodzielnie zgłębić temat adaptogenów i wyrobić sobie własne zdanie na temat tej wciąż budzącej kontrowersje kwestii.

Jak reishi wypada na tle innych grzybów adaptogennych?

Reishi to tylko jeden z wielu grzybów adaptogennych. Inne popularne gatunki to dobrze znane: chaga, cordyceps, wrośniak różnobarwny (turkey tail) oraz lion’s mane. Każdy z nich ma nieco inny profil składników aktywnych, a więc i nieco inne działanie. To Twoje indywidualne potrzeby i oczekiwania zadecydują, który grzyb będzie najlepiej do Ciebie dopasowany.

Jakie są różne formy grzyba reishi?

Reishi jest dostępne w wielu różnych formach. Sam sposób przyjmowania nie wydaje się znacząco wpływać na działanie, natomiast kluczową rolę odgrywa dawka. Dodatkowo, niektóre formy są wygodniejsze w użyciu, inne nawiązują do bardziej tradycyjnych metod.

Wybierając najlepszą formę dla siebie, sprowadza się to głównie do jednego pytania: wolisz tradycyjny sposób, który wymaga chwili przygotowań, czy raczej kapsułkę, którą można połknąć bez zastanowienia?

Cały grzyb

To najprostsza, nieprzetworzona postać reishi. Nawet w tradycyjnych praktykach rzadko spożywa się reishi na surowo — czy to świeże, czy suszone. Zakup grzyba w tej formie daje jednak więcej możliwości, bo możesz samodzielnie przerobić go na inny produkt i w ten sposób wypróbować różne metody, aż znajdziesz tę, która najbardziej Ci odpowiada.

Herbata

Tradycyjnie reishi jest rozdrabniane, a następnie zaparzane w gorącej wodzie przez około dwie godziny. Czasami napar ten jest później gotowany na wolnym ogniu, aby uzyskać gęstszy koncentrat. Obecnie najprostszym sposobem na picie herbaty z grzyba reishi jest sięgnięcie po gotowy proszek, który wystarczy wsypać do wody i od razu wypić.

Możesz też oczywiście kupić świeży lub suszony grzyb i przygotować napar samodzielnie.

Zaparzacz do herbaty i ziół (Zamnesia)

(253)

(253)

Zaparzacz do herbaty i ziół (Zamnesia)

Zobacz produkt

Proszek

Proszek z grzyba reishi to jedna z najpopularniejszych form tego adaptogenu. Może występować jako drobno zmielone, suszone owocniki lub jako skoncentrowany ekstrakt. Ponieważ część związków aktywnych reishi najlepiej rozpuszcza się w wodzie, a inne w alkoholu, do jego pozyskania stosuje się ekstrakcję dwuetapową. Polisacharydy wyciąga się za pomocą wody, natomiast triterpeny – za pomocą alkoholu. Na końcu oba ekstrakty łączy się, tworząc gotowy produkt.

Tak otrzymany proszek można zaparzać jak herbatę lub przyjmować w postaci kapsułek.

Nalewka

Nalewka z reishi to w gruncie rzeczy płynny ekstrakt. Do jej przygotowania wykorzystuje się ten sam proces, co przy wytwarzaniu proszku, z tą różnicą, że zamiast odwadniania do postaci sproszkowanej, substancję czynną zawiesza się w roztworze.

Przyjmowanie reishi w formie nalewek z grzybów jest bardzo prostą metodą suplementacji. Można je dodać do jedzenia, napojów lub zaaplikować bezpośrednio na język bądź pod język.

Nalewka z grzyba reishi (Foodsporen)

(15)

(15)

Nalewka z grzyba reishi (Foodsporen)

Zobacz produkt

Kapsułki

W gruncie rzeczy kapsułki z Reishi nie różnią się wiele od sproszkowanego Reishi, poza tym, że dawki są w nich z góry odmierzane. Spośród wszystkich sposobów suplementacji to właśnie kapsułki są prawdopodobnie najwygodniejsze w codziennym stosowaniu. Z drugiej strony, mają w sobie najmniej „rytuału”. Wystarczy popić je napojem i czekać na efekty. Jeśli zależy ci po prostu na substancjach aktywnych obecnych w grzybach Reishi, to będzie bardzo dobry wybór. Jeżeli natomiast szukasz czegoś bardziej tradycyjnego i „magicznego”, warto rozważyć inny sposób przyjmowania.

Kapsułki z grzybami reishi (Foodsporen)

(7)

(7)

Kapsułki z grzybami reishi (Foodsporen)

Zobacz produkt

Działanie i możliwe skutki uboczne grzybów Reishi

Grzyb reishi jest opisywany jako prawdziwy skarb natury, któremu przypisuje się zaskakująco wiele potencjalnych, korzystnych dla zdrowia właściwości. Dzięki bogactwu związków aktywnych zawartych w owocnikach reishi może on wpływać na różne procesy zachodzące w organizmie. Jak wspomniano wcześniej, niektóre ekstrakty mogą zawierać wyższe stężenia określonych substancji, co sprawia, że działają bardziej selektywnie na te funkcje organizmu, które są z nimi powiązane.

Jakie są korzyści z przyjmowania grzyba reishi?

Grzyby reishi są pełne związków aktywnie oddziałujących na organizm, co może przekładać się na szerokie spektrum korzyści zdrowotnych. Przyjrzyjmy się najważniejszym substancjom odpowiedzialnym za te efekty.

• Triterpeny

Triterpeny obecne w grzybach reishi działają w organizmie podobnie jak hormony steroidowe.

Triterpeny, w zależności od swojej struktury, mogą na różne sposoby oddziaływać na mózg. Uważa się, że niektóre z nich stymulują produkcję melaniny, zwiększając rozrost dendrytów. W innych warunkach triterpeny mogą nawet przyspieszać proces gojenia się organizmu, wspierając migrację komórek i inne mechanizmy regeneracji.

Ogólnie przyjmuje się, że triterpeny są naturalnymi prekursorami steroidów. Oznacza to, że mogą pomagać w utrzymaniu homeostazy i równowagi procesów zachodzących w ciele.

Warto jednak pamiętać, że różne triterpeny pełnią odmienne funkcje. Dlatego roli triterpenów z grzybów reishi nie da się w pełni wyjaśnić wyłącznie na podstawie ogólnych właściwości tej grupy związków.

• Polisacharydy

Polisacharydy to łańcuch (dziesięciu lub więcej) węglowodanów. U grzybów zwykle występują w chitynie, czyli w ścianach komórkowych. U zwierząt i roślin polisacharydy pełnią funkcje magazynujące i strukturalne.

Polisacharydy są kluczową częścią ludzkiej diety i możemy pozyskiwać je z wielu różnych produktów spożywczych. W zależności od pochodzenia albo gromadzą energię, albo – jeśli wywodzą się ze ścian komórkowych – stanowią ważny składnik błonnika pokarmowego.

Ze względu na zróżnicowane role poszczególnych polisacharydów, czerpanie ich z możliwie szerokiej gamy produktów spożywczych daje najlepszą szansę na dobrze zbilansowaną, holistyczną dietę.

Czy grzyb Reishi ma skutki uboczne?

Wygląda na to, że grzyby reishi nie wywołują wielu skutków ubocznych; istnieją jednak doniesienia anegdotyczne, że długotrwałe ich stosowanie może powodować:

• Rozstrój żołądka
• Krwawienia z nosa
• Suchość w ustach
• Zawroty głowy

W zależności od źródła informacje o skutkach ubocznych reishi wahają się od bardzo łagodnych po praktycznie nieistniejące. Można więc przyjąć, że poważne działania niepożądane są mało prawdopodobne. Mimo to warto podchodzić do reishi z odrobiną ostrożności i zawsze słuchać swojego ciała – ono wie najlepiej!

Czy grzyby reishi są psychodeliczne?

Nie. Choć niektórzy nazywają je „magicznymi”, grzyby reishi nie zawierają żadnych związków o działaniu psychoaktywnym.

Czy grzyby reishi są bezpieczne?

Z tego, co obecnie wiadomo, grzyby reishi uznawane są za bezpieczne. Skoro od tysięcy lat stosuje się je w medycynie holistycznej, poważne, powszechne działania niepożądane byłyby już zapewne dobrze udokumentowane. Na ten moment dostępne relacje użytkowników są w zdecydowanej większości bardzo pozytywne.

Czy grzyby reishi są legalne?

Tak. Grzyby reishi nie zawierają związków psychoaktywnych ani innych substancji nielegalnych. Z tego, co nam wiadomo, są dozwolone praktycznie wszędzie.

Jak stosować reishi

Najlepszy sposób przyjmowania reishi zależy przede wszystkim od ciebie. Jeśli wolisz szybkie, bezproblemowe suplementy, postaw na kapsułki lub nalewkę. Dzięki temu możesz je łatwo połknąć i szybko o nich zapomnieć.

Mały rytuał potrafi jednak sam w sobie przynieść wiele korzyści, więc jeśli masz chwilę, warto to rozważyć. Dlaczego nie przygotować herbaty albo nawet zupy? Herbatę można zrobić z surowego owocnika lub z ekstraktu z reishi. Zupę zazwyczaj przyrządza się z suszonego lub świeżego grzyba, choć nic nie stoi na przeszkodzie, by dodać ekstrakt do już gotowanej zupy.

Jaką dawkę reishi warto przyjmować?

Ostatecznie wszystko zależy od formy, w jakiej przyjmujesz grzyba. W przypadku świeżego, surowego owocnika typowa porcja mieści się najczęściej w zakresie 25–100 g. Przy ekstraktach dawki są zazwyczaj około dziesięciokrotnie niższe, czyli około 2,5–10 g.

Pamiętaj jednak, aby zawsze sprawdzić zalecenia dla konkretnego ekstraktu z lakownicy lśniącej (reishi), którego używasz. Powyższa zasada dotyczy ekstraktów pełnospektralnych – takich, które zachowują wszystkie związki obecne w grzybie w zbliżonych proporcjach. Niektóre produkty zawierają jednak wyłącznie triterpeny lub polisacharydy, i w takim przypadku odpowiednia dawka może być znacznie niższa.

Kiedy najlepiej przyjmować grzyby reishi?

Nie ma na to jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Wiele osób uważa reishi za kojące, dlatego przyjmowanie go przed snem to dobry pomysł – może sprzyjać poczuciu wyciszenia i relaksu. Najważniejsza jest jednak regularność. Nawet jeśli pora jest w gruncie rzeczy umowna, wybierz jedną i staraj się jej trzymać – w ten sposób o wiele łatwiej wyrobić sobie trwały nawyk.

Po jakim czasie reishi zaczyna działać?

Zastanawiasz się, dlaczego tak ważne jest, by zrobić z tego nawyk? Działanie reishi nie pojawia się od razu. Zwykle pierwsze efekty zaczynają być odczuwalne po około 10–14 dniach, a najbardziej widoczne stają się po mniej więcej miesiącu regularnego stosowania. Jeśli więc chcesz naprawdę skorzystać z pełni właściwości reishi, warto włączyć je na stałe do swojej codziennej rutyny.

Jak przechowywać reishi

Wszystkie formy reishi poza świeżymi owocnikami należy przechowywać w chłodnym, suchym miejscu. Świeże grzyby reishi trzymaj w lodówce i zużyj w możliwie krótkim czasie. Pozostałe postacie, takie jak ekstrakty czy sproszkowane, są stosunkowo łatwe do przechowywania.

Czy reishi może się zepsuć?

Świeży reishi szybko się psuje, dlatego tak ważne jest jego prawidłowe przechowywanie. Inne formy tego grzyba mogą zachować przydatność praktycznie bezterminowo, o ile są trzymane we właściwych warunkach.

Grzyby reishi – czy naprawdę są warte całego zamieszania?

Krótko mówiąc – tak. Choć wciąż potrzeba więcej badań, by w pełni odkryć, co reishi potrafi, dotychczasowe wyniki wyglądają obiecująco. Różnorodne i intrygujące związki obecne w grzybach reishi mogą wywoływać cały wachlarz unikalnych efektów w organizmie. Co więcej, przy minimalnych lub wręcz braku skutków ubocznych, ryzyko jest niewielkie, więc warto spróbować.

Grzyby ogólnie przez długi czas miały w świecie zachodnim złą opinię, ale wygląda na to, że to się zmienia. Z biegiem lat odzyskujemy coraz więcej dawnej wiedzy i fascynacji tymi różnorodnymi, niezwykłymi organizmami.

Choć dziś bywają tematem sporów, przez większą część historii ludzkości – jeśli nie przez większość – najróżniejsze gatunki grzybów odgrywały ważną rolę w naszych kulturach. W przypadku reishi kultury azjatyckie korzystają z nich w sposób udokumentowany od tysięcy lat.

Adam Parsons

Adam Parsons – zawodowy dziennikarz specjalizujący się w tematyce konopi, copywriter i autor – od wielu lat współtworzy zespół Zamnesii. Na co dzień zajmuje się szerokim zakresem zagadnień: od CBD, przez psychodeliki, po wiele innych powiązanych tematów. Przygotowuje artykuły blogowe, poradniki oraz testuje i opisuje stale rosnącą gamę produktów.

Przeczytaj pełną biografię