Czym są flawonoidy, terpeny i terpenoidy?

Roślina konopi wytwarza setki fascynujących związków roślinnych. Choć w centrum uwagi znajdują się przede wszystkim kannabinoidy— i słusznie — konopie produkują również wiele innych cząsteczek, na które zdecydowanie warto zwrócić uwagę.

Oprócz ponad 100 kannabinoidów, kwiaty marihuany syntetyzują ponad 200 terpenów, a także liczne terpenoidy i flawonoidy. Te farmakologicznie aktywne związki nie tylko wywierają własne, unikalne działanie, ale też współpracują z kannabinoidami, odpowiadając za holistyczny efekt pełnospektralnych ekstraktów z konopi – zjawisko znane jako efekt anturażu.

Poniżej przyjrzymy się bliżej naturze tych substancji. Omówimy ogólną rolę, jaką odgrywają w roślinie konopi, to, w jaki sposób wpływają na działanie suszu, oraz dlaczego są tak istotne.

Jaka jest rola flawonoidów, terpenów i terpenoidów?

Flawonoidy, terpeny i terpenoidy to wtórne metabolity wytwarzane przez rośliny konopi. Nie są niezbędne do samego wzrostu, rozwoju ani rozmnażania, ale te grupy związków odgrywają kluczową rolę w obronie roślin, a nawet w ich „komunikacji” z otoczeniem.

Zwierzęta i rośliny wykształciły zupełnie odmienne mechanizmy obronne. Zwierzęta mogą się przemieszczać i uciekać, wiele gatunków ma ostre pazury i zęby, którymi odpiera zagrożenia, a niektóre potrafią nawet wystrzeliwać kolce czy cuchnący gaz z tylnej części ciała. Rośliny są unieruchomione i pozbawione zębów, dlatego opracowały inną strategię odstraszania wrogów: chemiczną broń.

Przy ograniczonych zasobach rośliny muszą mieć naprawdę dobry powód, by inwestować tyle energii w produkcję tych związków. W skrócie: dzięki nim zwiększają swoje szanse na przetrwanie. Jak zobaczysz dalej, wszystkie trzy grupy fitochemikaliów są ważne – od odstraszania szkodników po ochronę przed silnym promieniowaniem UV.

Choć konopie wyewoluowały, by syntetyzować te cząsteczki w odpowiedzi na wymagające warunki środowiskowe, ludzie zaczęli wykorzystywać je w zupełnie innym celu. Jedne z nich po prostu pięknie pachną, inne wykazują intrygujące właściwości farmakologiczne. Dla nas konopie są bogatym źródłem cennych związków, a nasza sympatia do tej rośliny tylko rośnie. Przyglądając się tym fitochemikaliom bliżej, zobaczymy, w jaki sposób wpływają również na człowieka.

Różnice między flawonoidami, terpenami i terpenoidami

Flawonoidy, terpeny i terpenoidy stanowią większość tzw. metabolitów wtórnych produkowanych przez rośliny konopi. Choć często wrzuca się je do jednego worka związków fitochemicznych, każda z tych grup pełni odmienną funkcję – zarówno w naturze, jak i w ludzkim organizmie. Czytaj dalej, aby poznać charakterystykę każdej z nich i odkryć ich wyjątkowe właściwości.

Flawonoidy

Obok alkaloidów, flawonoidy są drugą pod względem liczebności grupą wtórnych metabolitów w świecie roślin. Do najważniejszych flawonoidów należą związki z różnych podgrup, m.in. flawonole i izoflawony. Niektóre flawonoidy, jak antocyjany, pełnią rolę barwników odpowiedzialnych za intensywne kolory wielu owoców, warzyw – a także konopi.

Ogólnie rzecz biorąc, im więcej flawonoidów wytwarza roślina jadalna, tym wyższa jest jej wartość handlowa. Wyższa cena wynika z kluczowej roli tych związków w zdrowej ludzkiej diecie.

Gdzie występują flawonoidy?

Flawonoidy występują powszechnie w królestwie roślin – znajdziemy je w różnych tkankach i organach. Szczególnie bogate w te związki są m.in. jarmuż, herbata, jagody i winogrona. W konopiach występują w wysokim stężeniu w liściach, łodygach, pyłku oraz kwiatach.

Jak działają flawonoidy?

Flawonoidy odgrywają kluczową rolę w fizjologii konopi. Wiele z tych związków ma żółte zabarwienie, które – gdy pojawia się na płatkach i liściach – pomaga przyciągać zapylające owady. Flawonoidy biorą też udział w regulacji cyklu komórkowego, chronią roślinę przed chorobotwórczymi grzybami oraz pośredniczą w relacjach pomiędzy korzeniami a pożytecznymi grzybami glebowymi.

Flawonoidy są również ważnym elementem ludzkiej diety. Dzięki silnym właściwościom antyoksydacyjnym pomagają ograniczać nieustanne uszkodzenia wywoływane przez wolne rodniki w organizmie człowieka.

Dlaczego flawonoidy są ważne?

Poza właściwościami przeciwutleniającymi i potencjalnym działaniem przeciwzapalnym, uważa się, że flawonoidy wspierają ogólną kondycję organizmu. Szczególne zainteresowanie budzą te związki, które mogą poprawiać nastrój oraz funkcje pamięciowe – ich potencjał jest obecnie intensywnie badany. W kontekście konopi to jedne z najbardziej pożądanych cech odmian, co rodzi pytanie, jak duży udział flawonoidy mają w farmakologicznym profilu działania konkretnego szczepu.

Roślina ta wytwarza szereg dobrze poznanych flawonoidów, takich jak apigenina czy kwercetyna, a także unikatowe związki niespotykane gdzie indziej. Przykładowo, kannflawina A występuje w nadziemnych częściach rośliny konopi, szczególnie w kiełkach konopi włóknistych. W miarę rozwoju badań w tym obszarze możemy spodziewać się odkrycia kolejnych flawonoidów i lepszego zrozumienia, jak dokładnie wpisują się one w układ pełnospektralnych ekstraktów oraz w mechanizm efektu świty.

Terpeny

Terpeny to aromatyczne związki, które odpowiadają za charakterystyczny zapach konopi. Każda odmiana ma nieco inny profil terpenowy, dlatego Sweet ZZ pachnie i smakuje inaczej niż na przykład Royal Gorilla. Przez długi czas sądzono, że na tym kończy się ich rola, ale dziś wiemy, że terpeny robią znacznie więcej niż tylko nadają przyjemny aromat. Wygląda na to, że te cząsteczki wpływają na całe doświadczenie związane z konopiami, aż po sam efekt psychotropowy.

Spray terpenowy Cali Terpenes

(21)

(21)

Spray terpenowy Cali Terpenes

Zobacz produkt

Gdzie występują terpeny?

Terpeny to rozbudowana grupa związków zaliczanych do wtórnych metabolitów roślinnych, powszechnie występujących w naturze. Ponad 40 000 tych aromatycznych cząsteczek odpowiada za znane nam zapachy świata – od żywicznych nut sosnowych lasów po woń ulubionych owoców. Co niezwykłe, sama roślina konopi wytwarza ponad 200 własnych terpenów. Te fitochemikalia znajdują się w gęstej, lepkiej żywicy pokrywającej dojrzałe kwiaty marihuany.

Trichomy – drobne, gruczołowe struktury w kształcie grzybków, porastające powierzchnię liści i kwiatów konopi – podczas fazy kwitnienia intensywnie produkują tę lepką substancję. To właśnie w tych krystalicznych strukturach, w wyspecjalizowanych komórkach zlokalizowanych między szczytem trzonka trichomu a jego kulistą główką, powstają terpeny.

Jak działają terpeny?

Podobnie jak flawonoidy, terpeny w konopiach powstają po to, by roślina mogła przetrwać w naturalnym środowisku. Jeśli kiedykolwiek otworzyłeś buteleczkę olejku eterycznego i powąchałeś jego zawartość, wiesz, jak intensywnie pachną terpeny. Ich mocny aromat i gorzki smak skutecznie odstraszają żarłoczne owady i roślinożerców, dzięki czemu krzaki konopi nie stają się ich posiłkiem, a szansa na udane rozmnażanie rośnie.

Terpeny pomagają też konopiom radzić sobie z warunkami pogodowymi. Gdy temperatura otoczenia robi się niebezpiecznie wysoka, roślina zwiększa ich produkcję. Ponieważ terpeny są związkami lotnymi, w takich warunkach łatwo parują, co poprawia cyrkulację powietrza wokół rośliny i działa jak naturalny system chłodzenia.

U ludzi terpeny wywołują zupełnie inne efekty. Poza tym, że pobudzają kubki smakowe, potrafią modyfikować haj po marihuanie. THC odgrywa w tym kluczową rolę, ale samo w sobie nie tłumaczy, dlaczego poszczególne odmiany działają tak różnie.

Wszystkie psychoaktywne odmiany zawierają THC, ale każda z nich ma swój niepowtarzalny profil terpenowy. Niektóre terpeny, takie jak mircen, współdziałają z THC, wzmacniając „kamienny” efekt w ciele. Z kolei limonen sprzyja jaśniejszemu, pobudzającemu i bardziej mózgowemu hajowi. Naukowcy zajmujący się konopiami nazywają tę synergię efektem otoczenia (entourage effect).

To zjawisko tłumaczy, dlaczego pełnospektralne ekstrakty z konopi w niektórych sytuacjach wypadają lepiej niż izolowane koncentraty kannabinoidów. Wykorzystanie całego zestawu fitozwiązków obecnych w danej odmianie może prowadzić do lepszych efektów, zwłaszcza przy holistycznym podejściu.

Dlaczego terpeny są ważne?

Postęp w dziedzinie badań nad konopiami pokazuje, jak ogromną rolę w fitochemii tej rośliny odgrywają terpeny. To właśnie te związki odpowiadają nie tylko za charakterystyczny aromat i smak, ale też w dużej mierze kształtują profil działania poszczególnych odmian. Oprócz holistycznego efektu entourage coraz więcej danych wskazuje, że poszczególne terpeny mają wyraźne, silne właściwości także stosowane osobno. Prace badawcze nad konopiami prowadzone przez dr. Ethana Russo szczegółowo opisują działanie konkretnych terpenów – od relaksującego wpływu linalolu po poprawiający nastrój potencjał pinenów.

Cali Terpenes

(35)

(35)

Cali Terpenes

Zobacz produkt

Terpenoidy

Terpenoidy należą do szerokiej rodziny terpenów i oba te pojęcia często stosuje się zamiennie. Terpeny mają prostszą budowę cząsteczek, natomiast terpenoidy są pod tym względem bardziej złożone. Część terpenoidów występuje w wyższych stężeniach w wysuszonych i dojrzałych kwiatach konopi po okresie utleniania, inne z kolei dominują w świeżej roślinie. Z chemicznego punktu widzenia związki te dzielą się głównie na dwie grupy: monoterpenoidy i seskwiterpenoidy.

Gdzie występują terpenoidy?

Podobnie jak inne terpeny, wiele terpenoidów zawieszonych jest w gęstej żywicy wytwarzanej w główkach trichomów. Odgrywają kluczową rolę w przetrwaniu rośliny – pomagają jej odpierać ataki szkodników oraz radzić sobie ze zmiennymi warunkami środowiskowymi, tak aby utrzymać równowagę (homeostazę).

Jak działają terpenoidy?

Terpenoidy wykazują aktywność farmakologiczną i w literaturze naukowej opisuje się je jako związki o bardzo szerokim potencjale. Przykładowo seskwiterpenoid kariofilen pełni podwójną rolę: terpenoidu oraz dietetycznego kanabinoidu. Cząsteczka ta wiąże się z receptorem CB2 układu endokannabinoidowego i wywołuje kojący, relaksujący efekt w całym organizmie.

Dlaczego terpenoidy są ważne?

Podobnie jak terpeny, także terpenoidy w znaczący sposób wpływają na działanie konkretnych odmian konopi. Wspierają efekt otoczenia, dzięki czemu nadają konopiom dodatkową głębię i otwierają przed nimi nowe możliwości w holistycznym podejściu do zdrowia.

Jak czerpać korzyści z flawonoidów, terpenów i terpenoidów?

Wstępne badania sugerują, że każda z tych klas związków roślinnych wykazuje imponujące właściwości także w pojedynkę. Wybierając pełnospektralne produkty z konopi, które zawierają wszystkie te składniki, możesz liczyć na jeszcze wyraźniejsze, bardziej wszechstronne działanie.

Wspomniany wcześniej efekt otoczenia to jedna z kluczowych koncepcji w nauce o konopiach. Zakłada ona synergiczne współdziałanie kannabinoidów, flawonoidów, terpenów i terpenoidów. Choć dokładne szlaki molekularne poszczególnych związków oraz pełne znaczenie ich łącznego działania nie zostały jeszcze jednoznacznie opisane, rosnąca liczba publikacji naukowych wskazuje, że pełnospektralne ekstrakty konopne mogą być skuteczniejsze niż pojedynczo wyizolowane kannabinoidy.

Teoria ta odnosi się zarówno do ekstraktów o działaniu psychoaktywnym, jak i do oleju CBD oraz innych, niepsychoaktywnych formuł kannabinoidowych. Jeśli szukasz CBD, koniecznie zapoznaj się z ofertą olejów CBD Zamnesia. Nasze pełnospektralne oleje powstają z naturalnie uprawianych konopi przemysłowych z UE i są wytwarzane w najnowocześniejszym procesie ekstrakcji CO₂, co gwarantuje maksymalną czystość CBD oraz bogaty profil wspierających terpenów, terpenoidów i flawonoidów.

Olej CBD (Zamnesia) 5%

(303)

(303)

Olej CBD (Zamnesia) 5%

Zobacz produkt

Konopie: chemicznie złożone zioło

Jak już wiesz, w konopiach kryje się znacznie więcej niż tylko kannabinoidy. Pachnące kwiaty tej rośliny zawierają setki unikalnych związków chemicznych, z których każdy wywołuje własne, specyficzne działanie. Choć naukowcy intensywnie badają je pojedynczo, rosnące znaczenie ekstraktów pełnospektralnych oraz efektu anturażu przemawia za holistycznym, „całoroślinnym” podejściem do korzystania z konopi. Wraz z postępem badań będziemy coraz pewniej poznawać rzeczywiste korzyści płynące z całego bogactwa związków obecnych w tej niezwykłej roślinie.

Luke Sumpter

Luke Sumpter, absolwent kierunku Clinical Health Sciences (BSc Hons) i pasjonat uprawy roślin, od ponad siedmiu lat pracuje jako zawodowy dziennikarz oraz autor specjalizujący się w tematyce konopi i nauk medycznych.

Przeczytaj pełną biografię